De ontwikkelingen op het gebied van de informatietechnologie (IT) of informatie en communicatie technologie (ICT) verlopen razendsnel. Op heel veel gebieden heeft de computer een vaste plek verworven in onze maatschappij. Tijdens de "gekte" rond bijvoorbeeld de millenniumwisseling en de beursintroductie van een internetprovider lijkt het alsof computers het enige zijn waarom het draait in deze wereld. De ontwikkelingen volgen elkaar in zo’n snel tempo op dat mijn nieuwe computer al verouderd is op het moment dat ik de drempel van de winkel gepasseerd ben.
In mijn werk als opleidingsfunctionaris in de Isala klinieken zie ik deze ontwikkeling terug. Steeds meer informatie wordt digitaal opgeslagen met behulp van computers. Hierbij denk ik in eerste instantie aan tekstverwerking, maar ook aan agendabeheer op de computer, een elektronische zorgdossier en het digitaal opslaan van röntgenfoto’s en andere onderzoeks-resultaten.
Door de invoering van een uitgebreid intern (en extern) netwerk van computers is het mogelijk deze digitale informatie uit te wisselen, te communiceren via e-mail of via de ook al digitale telefooncentrale.
Op het gebied van opleidingen komen er steeds meer toepassingen met behulp van of door middel van een computer. Als het hierbij gaat om een leermiddel dat opleidingsactiviteiten kan uitvoeren, die nu door opleiders, (mede)studenten, boeken, handleidingen en beoordelingen gerealiseerd worden, is er sprake van Computer Ondersteund Opleiden (COO). Er zijn tal van dit soort opleidingen, trainingen en cursussen beschikbaar variërend van computer- en typecursussen tot klantgericht handelen, professioneel verkopen, conflicthantering, effectief communiceren, managementvaardigheden, projectmatig werken, etc. Hoewel de diverse opleidingsprogramma’s inhoudelijk niet te vergelijken zijn, hebben veel aanbieders van dit type opleidingen gemeen dat ze hoog opgeven over de positieve effecten die het leren met behulp van computers met zich meebrengt, waaronder de transfer. Transfer is het in werksituaties gebruiken van kennis die is verworven in (bijvoorbeeld) door het bedrijf geplande opleidingen.
Sinds 1998 wordt voor de basistrainingen in het gebruik van kantoorautomatisering op locatie Weezenlanden van de Isala klinieken gebruik gemaakt van Computer Ondersteund Opleiden. Het afgelopen voorjaar is er tevens een proef geweest met een computer trainingsprogramma voor medische terminologie. Omdat ik nauw bij de implementatie en begeleiding van deze trainingen betrokken ben, heb ik ook mijn eigen ervaring met, en ideeën over de mogelijkheden en onmogelijkheden van deze vorm van leren.
Als laatste speelt ook mijn persoonlijke interesse in computers een rol. Als geïnteresseerd gebruiker heb ik veel lol in het ontdekken en proberen van de enorme hoeveelheid mogelijkheden en toepassingen van een computer.
Mijn vraagstelling komt voort uit de botsing tussen aan de ene kant datgene wat veel fabrikanten van trainingen met behulp van een computer vertellen en beloven op het gebied van effect en transfer van kennis en aan de andere kant mijn ervaringen met het gebruik van COO in de Isala klinieken. Ongetwijfeld zijn er in deze trainingen aspecten te benoemen die de transfer van kennis bevorderen, maar mijn vooronderstelling is dat het daarmee nog niet optimaal is, er zal meer nodig zijn om dit te bereiken. Hiermee kom ik tot mijn vraagstelling:
Welke aspecten bevorderen de transfer van kennis bij Computer Ondersteund Opleiden?
Mijn doelstelling voor deze scriptie is:
Het komen tot conclusies en aanbevelingen over de mogelijkheden van de transfer van kennis bij Computer Ondersteund Opleiden in de Isala klinieken.
De doelstelling heeft praktische relevantie voor de inzet van COO in de organisatie en voor de rol van de opleidingsfunctionaris bij de inzet van COO. Waar in de scriptie gegevens gebruikt worden van bedrijven of personen zijn deze geanonimiseerd.
Om te komen tot de beantwoording van mijn vraagstelling ga ik in hoofdstuk 2 in op plaats en definiëring van Computer Ondersteund Opleiden, en op de kenmerken van COO.
In hoofdstuk 3 sta ik stil bij wat ik onder kennis en leren versta en welke factoren bevorderen dat het geleerde ook in de beroepspraktijk wordt toegepast, de transfer.
Op basis van de voorgaande hoofdstukken geef ik in hoofdstuk 4 mijn ervaringen weer met het gebruik van COO in de Isala klinieken en kom ik tot de beantwoording van mijn vraagstelling. Tenslotte kom ik in hoofdstuk 5 tot aanbevelingen en conclusies.
Vanwege het gebruik van "automatiseringsjargon" heb ik een verklarende woordenlijst toegevoegd.
